De familie Doppler

            Wij spelen een compositie van Franz Doppler. Zijn vader Joseph Doppler was componist en werkte als hoboïst in het orkest van de opera van Warschau. Hij gaf zijn zonen Franz en Karl een gedegen opleiding en leerde hen fluit spelen.

Albert Franz Doppler (ook wel Albert Ferenc Doppler genoemd) werd op 16 oktober 1821 geboren in Lemberg (tegenwoordig Lviv geheten). Hij debuteerde op dertienjarige leeftijd in Wenen. Later vormde hij met zijn vier jaar jongere broer Karl een duo.

Hij kreeg in 1838 een aanstelling als eerste fluitist in het Duitse orkest in Pest. Drie jaar later kreeg hij dezelfde positie bij het nationale orkest in Boedapest. In deze tijd schreef hij meerdere opera’s (in het Hongaars). Zo gaf hij samen met zijn collega Ferenc Erkel vorm aan de ontluikende nationale stijl in Hongarije.

Samen met Erkel en zijn broer Karl richtten ze in 1853 het eerste Hongaarse symfonieorkest op. Later ging hij samen met zijn broer weer op concertreis. Tijdens een van deze reizen ontmoetten ze Franz Liszt. In Weimar leverde Franz Doppler zijn bekendste bijdrage aan de muziek. Hij orkestreerde 6 Hongaarse Rhapsodieën van Franz Liszt. Liszt hielp bij het orkestreren om zo zelf deze vaardigheid te krijgen.

In 1858 werd hij eerste fluitist van het orkest van de Weense Hofoper. Later werd hij daarvan de chef-dirigent. Van 1864 tot 1867 doceerde hij fluit aan het conservatorium.

Hij bleef de fluit altijd trouw. Franz en Karl speelde op een fluit met het systeem van Tulou.

In 1883 ging Franz kuren in Baden bij Wenen. Hij overleed daar op 27 juli.

Karl Doppler werd op 12 september 1825 in Lemberg geboren. Hij kreeg in 1838 samen met zijn broer een aanstelling in Pest. Hij werd later directeur van de Hongaarse opera in Boedapest. Hij heeft ook diverse opera’s in het Hongaars gecomponeerd. In 1865 verliet hij Boedapest definitief en werd hij kapelmeester aan het hof te Stuttgart. Hij overleed daar op 10 maart 1900.

 Franz en Karl schreven apart maar ook samen composities voor een of twee fluiten met piano of orkest. Deze (gezamenlijke) composities kreeg een doorlopende opusnummering. In de fantasie pastorale hongroise (opus 26) verloochend de operacomponist zich niet.

De componistenlijn werd in de familie Doppler voortgezet door Árpád Doppler, de zoon van Karl. Hij werd op 5 juni 1857 in Boedapest geboren. Árpád was geheel in de familietraditie, fluitist, dirigent en componist. Hij studeerde in Stuttgart. Van 1880 tot 1883 gaf hij les in New York en daarna in Stuttgart. In 1889 werd hij koordirigent van de hofopera. Hij overleed op 13 augustus 1927 te Stuttgart.

Arno

P.S. Deze Dopplers zijn geen familie van de wis- en natuurkundige Christian Doppler (1803-1853) naar wie het Dopplereffect is genoemd.